هفت نیوز: مستند «قطار مسیر ۶۰» چهارمین فیلم مستند مرتبط با تحولات تاریخ معاصر موسیقی ایران، محسوب می‌شود که در گروه «هنر و تجربه» روی پرده خواهد رفت. آیین رونمایی از این مستند صبح امروز یکشنبه ۲ دی‌ماه با حضور کتایون جهانگیری کارگردان این مستند و جمعی از علاقه مندان به سینمای مستند در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی برگزار شد.

جهانگیری پس از نمایش فیلم خود در سخنانی ضمن اشاره به روند پژوهش و ساخت این مستند، گفت: این مستند در واقع در سال ۹۱ ساخته شده است. من تحقیقات روی این موضوع را از سال ۸۶ آغاز کردم اما در مسیر تحقیق به چالش‌هایی خوردم که منجر به تعویق ساخت آن شد. حتی در آن سال‌ها طرح اولیه این مستند هم پسندیده و تصویب شد اما به ساخت و تولید نرسید تا اینکه با پیگیری‌هایی که مسئولان مرکز گسترش داشتند، سرانجام با تولید آن موافقت شد. حاصل این پیگیری‌ها و تحقیقات هم ۲ فیلم شد که بخش اول مستند «فریاد شد آواز» بود و قسمت دوم آن همین «قطار مسیر ۶۰» است.

او ادامه داد: نسخه نهایی مستند «قطار مسیر۶۰» در سال ۹۲ به‌صورت تدوین شده آماده شد اما به دلیل تغییر مدیران مرکز، کار در آرشیو ماند. سال ۹۴ بود که فیلم را به گروه «هنر و تجربه» ارائه کردیم و پذیرفته هم شد اما باز هم به اکران نرسید.

جهانگیری با اشاره به توفیقات جشنواره‌ای مستند «بزم رزم» در سال ۹۵ بیان کرد: اگر موفقیت‌های آن مستند و بعدها استقبال از اکران آن نبود احتمالا هنوز هم فضا برای دیده شدن مستندهایی مانند «قطار مسیر۶۰» مهیا نمی‌شد و این فیلم هم کماکان موفق به کسب مجوز اکران نشده بود. با توجه به تاریخ ساخت «قطار مسیر۶۰» قرار بود این مستند قبل از «بزم رزم» در گروه «هنر و تجربه» اکران شود اما این اتفاق نیفتاد. هرچند که در مجموع خوب است این روزها بستر و مسیری فراهم شده تا مستندهای موسیقایی بیشتر دیده شود.

جهانگیری در ادامه به برخی نقدها نسبت به مستند «قطار مسیر۶۰» اشاره کرد و توضیح داد: خیلی‌ها پس از تماشای این مستند از من پرسیده‌اند چرا در روایت این مقطع تاریخی سراغ مطرح‌ترها نرفتی و آدم‌های دست دوم را انتخاب کرده‌ای؟ در پاسخ به این دوستان و دیگرانی که چنین نظری دارند می‌گویم به نظرم اتفاقا همین‌ها پرچمداران و دسته اول‌های موسیقی دهه شصت بوده‌اند که برخی از آنها امروز فراموش شده‌اند. در روایت این سرگذشت به دنبال نظرات بی‌طرفانه بودم و در تمام مراحل ساخت این مستند سعی کردم نگاهی همه جانبه به شرایط موسیقی ایران در آن سال‌ها داشته باشم.

کارگردان «قطار مسیر ۶۰» درباره پرداخت نشدن به خوانندگان مهاجرت کرده به خارج از کشور در سال‌های پس از انقلاب در این مستند گفت: این فیلم در بستر تحولات داخل کشور در حال روایت است و به نظر باید روی فعالیت افرادی تمرکز می‌کردیم که در همین جا مانده و تلاش کرده‌اند موسیقی را زنده نگه دارند، آن هم در شرایطی که عده ای به دنبال حذف کامل بودند. آنها که به خارج از کشور رفتند طبیعتا با این دشواری‌ها مواجه نبوده‌اند و تأثیری در آنچه به‌دنبال روایت آن بودیم، نداشتند.

جهانگیری در پایان بیان کرد: زمانی مستند «قطار مسیر۶۰» ساخته می‌شد هنوز هیچ فیلمی در این حوزه ساخته نشده بود و به همین دلیل با خط قرمزهای بسیاری مواجه بودیم. الان بستر تغییر کرده اما آن سال خطوط قرمز و ملاحظاتی وجود داشت و با آن دشواری‌ها این مستند ساخته شده است.