هفت نیوز: اهل شیراز است؛ یک شیرازی اهل دل و صاحب هنر؛ هنری اصیل که ریشه در گذشته شهرش دارد. ذوقش همچون هنرش ظریف و اصیل است؛ با آن نگاه نافذ که تا عمق جانت می‌نشیند. مانند هنرش که در سکوت با جان و دل بیننده بازی می‌کند و سخن می
‌می‌گوید.

به گزارشهفت نیوز به نقل از ایسنا، خاتم‌کاری، از هنرهای اصیل و بی بدیل شیرازی‌هاست؛ باید نجاری و نقاشی و حکاکی و شاعری بلد باشی و کنار دست استادی صاحب دل سالها شاگردی کنی تا دست ساخته‌هایت ماندگار شود؛ هنری که حالا تعداد استادان و شاگردانش کم شمارند.

عبدالخالق گلریز خاتمی، از اساتید برجسته هنرخاتم‌سازی در شیراز و کشور و دارای نشان درجه یک هنری در این رشته است؛ وقتی قرار گفت و گویمان جفت و جور شد؛ راهی منزلش شدم؛ آپارتمانی در خیابان همت شمالی، جایی دور از آن مرکز شهری که در آن زاده و پرورده شد و سال‌های سال آثاری زیبا خلق کرد. او که حالا هفتادسالگی را از سر گذرانده و روزگارش را در آپارتمانی که هم خانه و هم کارگاه است طی می کند؛ روزگاری که چند سالی است بدون همراه و شریک زندگی اش و با دلنگرانی‌های هنری‌اش، سخت می‌گذرد و بی‌احوال پرسی خیلی‌ها، خانه استاد روزها پر است از ضرب‌آهنگ ابزار کار خاتم پر است تکه‌های چوب و استخوان شتر و رنگ و خط و طرح و خال …

این استاد خاتم‌کار، سال‌های متمادی از عمرش را صرف ساختن دو صندوق زیبای خاتم کرده؛ حالا و بعد از تمام شدن کار، مهمترین آرزویش را آموزش داشته‌های هنریش به دیگران عنوان می‌کند.‌

آموزش هنر خاتم مهمترین دلمشغولی

عبدالخالق گلریز خاتمی، استاد خاتم‌ساز و دارنده نشان درجه یک هنر خاتم، این هنر را از اجدادش به میراث برده؛ از کودکی آموختن را آغاز کرده و بیش از ربع قرن با این هنر قرین بوده است. او که سال‌ها قبل دکانش در سرای مشیر را به خاطر همسرش فروخت و از دل شیراز و بافت تاریخی آن به آپارتمانی هجرت کرد؛ قریب به ۱۵ سال است که خانه و کارگاهش یکی شده تا هم از همراه زندگیش مراقبت کند و هم به کار دل بپردازد!!.

این استاد خاتم‌ساز با آن لهجه‌ی اصیل شیرازی، از روزهای سخت و آسان زندگی هفتادساله‌اش کمتر می‌گوید و بیشتر از خاتم حرف می‌زند.

گلریزخاتمی می‌گوید: من که برای همیشه زنده نیستم؛ تعداد استادان خاتم‌ساز که خاتم‌کاری شیراز را بدانند؛ به تعداد انگشتان دست است؛ اگرچه مدعیان دانستن این هنر بسیار زیادند؛ شاید مهمترین دلمشغولی و نگرانیم مهیا شدن امکانی برای تربیت شاگرد است؛ کسانی که خاتم‌کاری را درک کنند. ‌علاقه دارم شاگردانی تربیت کنم تا بعد از خودم بتوانند جایگزینم شوند و هنرخاتم من که از اجدادم به ارث برده ام را ماندگار کنند‌ .

تعداد استادان خاتم ساز کمتر از انگشتان یک دست

دارنده نشان همای هنر با اشاره به اینکه تعداد استادان خاتم ساز در کشور کمتر از انگشتان یک دست است، می‌گوید فقط سه نفر درکل ایران هنر اصیل خاتم را به شکل کامل بلد هستند و می توانند آموزش دهند، اما متأسفانه تعداد افرادی که ادعای بلد بودن این هنر اصیل را دارند، بسیار زیاد است‌ .خاتم ساز هنرمند فردی است که خودش همه وسایل لازم برای ساخت یک جعبه خاتم را بادست خودش و بااستفاده از وسایل و مواد اولیه بسازد بدون اینکه قطعه‌ای را خریداری کند که متاسفانه امروز این افراد به ندرت وجود دارند.

این استاد چیره‌دست خاتم شیراز با ابراز تاسف از راه اندازی کلاس های مختلف آموزش خاتم بدون توجه به الزامات مربی، می‌گوید: امروزه همه جا کلاس آموزش خاتم سازی راه انداخته‌اند؛ حال آنکه بسیاری از مدرسان خودشان به درستی خاتم و خاتم سازی را نمی‌شناسند و با اشتباه های بسیار زیاد درحال آموزش دادن به فرد دیگری هستند که این موضوع باعث پایمال شدن هنر سه هزار ساله خاتم می‌شود‌ برای تبدیل شدن به یک خاتم ساز ماهر باید افراد عملی کار کنند تاپیچ‌و‌خم های موجود در مسیر خاتم سازی را یاد بگیرند 

لزوم ایجاد کارگاه برای حفظ هنر اصیل خاتم

گلریزخاتمی با یادآوری اینکه درگذشته شاگردانی داشتم اما امروز به دلیل نبود مکان مناسب برای آموزش خاتم امکان پذیرش شاگرد ندارم؛ اضافه می‌کند: من کارگاهی برای آموزش ندارم و در گام اول لازم است تا مسئولان علاقمند به هنر خاتم مکانی را برای من مشخص کنند تا من تجهیزات لازم را فراهم کنم و در ادامه علاقمندان برای آموزش به این مکان بیایند‌ .امروز نیاز عبدالخالق گلریز خاتمی یک کارگاه آموزش خاتم ‌است تا ۱۰ جوان هنرمند را تبدیل به استادکار ماهر کند که بتواند در ‌زمینه کارآفرینی و اشتغال زایی فعالیت کنند‌ .

استاد گلریز خاتمی با تاکید براینکه به دلیل کهولت سن نمی توانم برای آموزش به مکان های مانند شهر صدرا و یا شهرک صنعتی بروم، خاطرنشان می‌کند: شهرداری شیراز می‌تواند به منظور ماندگاری هنری که صاحب اصلیش مردمان شیراز هستند زمینی هرچند کوچک برای راه اندازی آموزشگاه خاتم باحضور من به عنوان آموزش دهنده در نظر بگیرد تا این هنر اصیل که سابقه سه هزار سال درایران دارد از بین نرود و زنده بماند.

  ۱۶سال تلاش برای ساخت اصیل ترین صندوق های خاتم

او به ۱۶ سال تلاش برای ساخت اصیل و ماندگارترین صندوق های خاتم موجود در دنیا اشاره و خاطرنشان می‌کند: سال ۱۳۸۰ ساخت این دو صندوق خاتم را به تنهایی آغاز کردم؛ کاری که روزهای انتهایی سال ۹۶ به پایان رسیده است؛ ارزش ریالی این صندوق‌ها نیازمند کار کارشناسی و بسیار بسیار زیاد است. با تلاش فراوان توانستم کار ساخت این دو صندوق ارزشمند را به اتمام برسانم اما از زمان پایان کار تاکنون هیچکدام از مسئولان کشوری و استانی اقدامی برای رونمایی و حافظت از این آثار هنری ماندگار که نشان دهنده هنر اصیل خاتم شهر شیراز است انجام نداده اند. هر کدام از صندوق ها داری طول ۱۲۵، عرض ۷۵ سانتیمتر و ارتفاع۸۵ سانتیمتر بوده و در ساخت آنها کارهای ظریف و سنگین خاتم‌سازی و خاتم‌کاری انجام شده است‌ .

استاد گلریز خاتمی خاطر نشان می‌کند: در ساخت این دو صندوق فقط از سیم مفتول، چوب فوفل، عناب، استخوان شتر و لاتین به عنوان مواد اولیه استفاده شده و تمام کارهای ساختش را شخصا انجام داده‌ام، حتی اگر وسایل برش و کارم آسیب دید و خراب شد؛ شخصا آنها را تعمیر کرده یا اشکال فنی را برطرف کرده‌ام. در ساخت این صندوق‌ها برای اولین بار در دنیا نقش های شاه گل ‌۱۰ ، پنج ضلعی، سروی و متن ۱۰ تند و متن ۱۰ کند استفاده شده است‌. تلفیق سنت و مدرنیته از ویژگی‌های منحصر بفرد خاتم‌های این دو صندوق است به گونه‌ای که طرح‌هایی از خاتم که از ۳۰۰ سال پیش به کار نمی‌رفته در ساخت این دو اثر استفاده شده است.